Thẩm định giá trực tuyến
HOẠT ĐỘNG ĐỊNH GIÁ THƯƠNG HIỆU TẠI VIỆT NAM DƯỚI GÓC NHÌN CHUYÊN GIA

HOẠT ĐỘNG ĐỊNH GIÁ THƯƠNG HIỆU TẠI VIỆT NAM DƯỚI GÓC NHÌN CHUYÊN GIA

Trao đổi về hoạt động định giá thương hiệu tại Việt Nam, ông Nguyễn Quốc Việt - Giám đốc Việt Nam và Đông Nam Á cảu Trung tâm định ía thương hiệu Brandvalue chia sẻ: "Định giá thương hiệu là cơ sở quan trọng để nâng tầm giá trị thương hiệu"

  1. Thưa ông, ông có thể cho biết lịch sử về định giá thương hiệu trên thế giới? 

 

Trước năm 1988, người ta chỉ tính giá trị thương hiệu khi đi mua lại của người khác, chứ ít khi định giá thương hiệu của mình. Đó là do các tiêu chuẩn kế toán chỉ ghi nhận mục “lợi thế thương mại” (goodwill) một khi tài sản vô hình đã được mua bán với giá cụ thể. Sự kiện năm 1988 tại Anh, Rank Hovis McDougall ( RHM), một tập đoàn thực phẩm hàng đầu ở Anh, có nguy cơ bị mua đứt bởi của Goodman Fielder Wattie (GFW). Tuy nhiên RHM đã thành công trong việc chứng minh giá trị thương hiệu của mình. RHM đã thể hiện trong bảng cân đối tài sản con số 1,2 tỷ USD, đại diện cho giá trị của 60 thương hiệu công ty sở hữu. Do đó, các thương hiệu đều được RHM đưa vào báo cáo tài chính năm 1988, dưới dạng danh mục tài sản vô hình. Sự kiện đã ảnh hưởng rộng rãi tại Anh, lan ra nhiều nước trên thế giới.

 

  1. Vì sao có nhu cầu định giá thương hiệu?

 

Thương hiệu được định giá vì nhiều lý do, vì những người có nhu cầu khác nhau:

  • Công ty muốn tạo điều kiện cho giá trị cổ đông, mua và bán các thương hiệu khi có sự thay đổi chiến lược hoặc tăng trách nhiệm giải trình cho những tài sản có giá này, tăng cường sự hiểu biết nội bộ doanh nghiệp, nhượng quyền…
  • Ngân hàng muốn đưa ra giá trị hợp lý cho thương hiệu để tăng tính đảm bảo của khoản vay.
  • Nhà quản lý thương hiệu muốn phát triển và mở rộng tài sản thương hiệu.
  • Kế toán viên muốn ghi nhận tài sản rât có giá này vào bảng cân đối kế toán.
  • Giám đốc tài chính muốn các nhà đầu tư và cổ đông biết được giá trị các thương hiệu.
  • Công ty đánh giá khả năng tác động của các quyết định đầu tư quan trọng như phân bổ nguồn lực, xác định giá chuyển nhượng và quản trị danh mục.

 

  1. Hiện tại, có những phương pháp định giá thương hiệu nào?

 

Các mô hình định giá thương hiệu đều dựa trên 3 phương pháp nền tảng là phương pháp chi phí, phương pháp so sánh và phương pháp chiết khấu dòng tiền. Các mô hình phổ biến đang được sử dụng hiện nay phần lớn dựa trên phương pháp chiết khấu dòng tiền, bao gồm mô hình dựa trên phí bản quyền, Mô hình “x-times” của Kern, mô hình của Damoradan, mô hình Interbrand….Các thương hiệu của doanh nghiệp lớn và thương hiệu của các quốc gia trên thế giới hàng năm được xác định bởi các tổ chức định giá Interbrand, Brandfinance, BrandZ.  Ủy ban tiêu chuẩn thẩm định giá quốc tế IVSC cũng ban hành các tiêu chuẩn về định giá tài sản vô hình, định giá thương hiệu…Trên cơ sở đó các tổ chức định giá vận dụng để ban hành những quy trình và công thức định giá thương hiệu của mình.

 

  1. Những phương pháp này có thể áp dụng tại Việt nam chưa?

 

Phương pháp thị trường khó vận dụng do việc tìm các thương hiệu tương đương để so sánh là không khả thi. Do vậy trong ba phương pháp trên thì phương pháp chi phí và phương pháp thu nhập được áp dụng khá phổ biến ở Việt Nam.

 

Phương pháp chi phí dựa trên cơ sở các chi phí thực tế cho việc tạo dựng và bảo vệ nhãn hiệu, tên thương mại trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp bao gồm chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí đào tạo nhân viên, chi phí quảng cáo, tuyên truyền trong và ngoài nước để quảng bá, giới thiệu sản phẩm, giới thiệu công ty; xây dựng trang thông tin điện tử (website) của doanh nghiệp. Độ tin cậy của phương pháp này thường không cao do kết quả định giá không thể hiện đầy đủ giá trị thương hiệu của doanh nghiệp.

 

Phương pháp thu nhập tính toán giá trị thương hiệu dựa trên việc ước tính dòng thu nhập từ thương hiệu. Phương pháp này lượng hóa được giá trị thương hiệu, tuy nhiên đòi hỏi phải có mô hình định giá phù hợp, cũng như xác định được các thông số đầu vào, các tỷ lệ chiết khấu hợp lý, có cơ sở khoa học. Mặt khác, do đánh giá thu nhập trong tương lai nên có những yếu tố giả định.

 

Trên cơ sở tham khảo các mô hình trên, Brandvalue và BTCVALUE đã xây dựng được một mô hình định giá phù hợp với điều kiện các doanh nghiệp và thị trường Việt Nam với mục tiêu là cung cấp các báo cáo giá trị thương hiệu với độ tin cậy cao cho các doanh nghiệp Việt nam.

 

  1. Những bất cập của định giá thương hiệu tại Việt nam là gì?

 

Theo quy định tại Thông tư số 59/2018/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 219/2015/TT-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại doanh nghiệp : “Đối với giá trị các quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm giá trị văn hóa, lịch sử (nếu có) thực hiện xác định riêng từng giá trị theo quy định pháp luật thẩm định giá, theo các phương pháp xác định phù hợp. Trường hợp không đủ hồ sơ, tài liệu để xác định giá trị văn hóa, lịch sử thì chủ sở hữu vốn chuyển nhượng căn cứ mức độ ảnh hưởng, tác động của giá trị đến hình ảnh, vị thế của doanh nghiệp, hiệu quả đem lại cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp để xác định tỷ lệ (tối thiểu 1%) trên tổng giá trị thực tế phần vốn nhà nước, vốn của doanh nghiệp nhà nước làm cơ sở xác định giá khởi điểm và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.” Như vậy một trong những thành phần quan trọng của giá trị thương hiệu là  giá trị văn hóa, lịch sử được xác định tối thiểu bằng 1% trên tổng giá trị khởi điểm chào bán vốn của nhà nước tại doanh nghiệp.

 

Có những vấn đề chưa phù hợp trong việc xác định các giá trị này. Thứ nhất là không có cơ sở để đưa ra tỷ lệ tối thiểu 1% trên giá trị thực tế phần vốn nhà nước ở trên. Thứ hai, không phải yếu tố văn hóa lịch sử nào cũng có thể tạo ra lợi ích kinh tế trong tương lai. Thứ ba, văn hóa và lịch sử được xem là các tài sản vô hình không xác định được. Tuy nhiên giá trị tài sản vô hình không xác định được đã được hướng dẫn xác định tại Thông tư số 122/2017/TT-BTC ban hành tiêu chuẩn TĐG Việt Nam số 12, Như vậy việc xác định đồng thời và trùng lặp giá trị của cả tài sản vô hình không xác định được và giá trị văn hóa lịch sử sẽ làm giá trị phần vốn nhà nước cao hơn so với thực tế, gây khó khăn cho việc thoái vốn của nhà nước.

 

Như vậy về góc độ pháp lý, hiện chưa có hướng dẫn cho việc xác định giá trị thương hiệu nên gây không ít khó khăn trong việc xác định giá trị này ở các doanh nghiệp cũng như các đơn vị tư vấn. Ở góc độ thực tiễn, các đơn vị tư vấn gặp khó khăn trong việc thu thập dữ liệu so sánh, dữ liệu về các chi phí hợp lệ dành cho thương hiệu trong quá khứ, độ tin cậy và tính đầy đủ của dữ liệu dùng để xác định các chỉ số sức mạnh thương hiệu, chỉ số đóng góp thương hiệu, thu nhập trong tương lai… của doanh nghiệp.

 

  1. Ông có thể điểm lại 1 số trường hợp M&A thất bại do không chú ý đến thương hiệu tại Việt nam? Và trường hợp nào thành công trong việc định giá thương hiệu

 

Việc xác định giá trị thương hiệu theo phương pháp chi phí như phân tích ở trên trong quá trình cổ phần hóa đã làm thiệt hại phần vốn của nhà nước do không tính đầy đủ giá trị thương hiệu của doanh nghiệp.

 

Trong hoạt động M&A, những trường hợp không được tính đầy đủ, chẳng hạn các thương hiệu kém đánh rang P/S, Dạ Lan được chuyển nhượng cho các đối tác nước ngoài với các mức giá thấp hơn so với giá trị thương hiệu. Sau khi thâu tóm hai thương hiệu trong nước này, trên thị trường gần như chỉ còn kem đánh răng của các công ty nước ngoài. Công nghệ là một trong các “chiêu” mà các công ty đa quốc gia dùng để “thâu tóm” thương hiệu hay doanh nghiệp Việt Nam với giá rẻ. Không ít doanh nghiệp nước ngoài mang tới công nghệ quá tầm, cố tính đẩy cao chi phí kinh doanh khiến đối tác hụt hơi, không đủ sức theo đuổi và phải bán lại cố phần. Hiện nay các doanh nghiệp rất ý thức về giá trị và bảo vệ thương hiệu nên giá trị thương hiệu được đánh giá khá đầy đủ trong các giao dịch M&A.

 

  1. Vì sao BTCVALUE phối hợp với các chuyên gia quốc tế lập ra tổ chức Brandvalue? Lợi thế của Brandvalue là gì? Brandvalue sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp Việt nam như thế nào?

 

Trong quá trình tư vấn định giá cho doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy nhu cầu xác định giá trị thương hiệu cho hoạt động quản trị, nhượng quyền và M&A ngày càng cao. Bên cạnh đó hiện chưa có đơn vị tư vấn chuyên nghiệp có năng lực trong việc xác định giá trị thương hiệu cho các doanh nghiệp Việt nam đã tạo động lực cho chúng tôi phát triển hoạt động định giá này dưới thương hiệu là BrandValue, thành viên liên kết của BTCVALUE. Trên cơ sở tham khảo các mô hình định giá thương hiệu phổ biến trên thế giới, chúng tôi đã xây dựng mô hình định giá thương hiệu phù hợp với điều kiện Việt Nam. Sự hợp tác với đối tác quốc tế làm tăng thêm năng lục định giá thương hiệu của chúng tôi thông qua việc tận dụng năng lực kinh nghiệm quốc tế và cơ sở dữ liệu toàn cầu. Chúng tôi kỳ vọng trở thành đơn vị tư vấn định giá thương hiệu hàng đầu trong nước đáp ứng các yêu cầu đa dạng và khắt khe của khách hàng, giúp cho các doanh nghiệp Việt nam có thể nâng tầm giá trị thương hiệu và doanh nghiệp của mình.

30/09/2019
admin
236

Tin liên quan

Để biết thêm chi tiết

Download Hồ sơ năng lực tại đây

CÔNG TY THẨM ĐỊNH GIÁ BTCVALUE